අකාරාන්ත පුල්ලිඞ්ග ‘බුද්ධ’ ශබ්දය

අකාරාන්ත පුල්ලිඞ්ග ‘බුද්ධ’ ශබ්දය

§13. නාමපදයක අන්ත භේදය එහි ශබ්ද ප්‍රකෘතිය අනුව තීරණය කළ යුතු ය. බුදුරජාණන් වහන්සේ හඳුන්වන ‘බුද්ධ’ ශබ්දයේ ප්‍රකෘතිය වන්නේ ‘බුද්ධ’ යන්න යි. ඒ අනුව එය ‘අ’ යන්නෙන් අවසන් වේ. එහෙයින් අ කාරාන්ත ශබ්ද ලෙස හැඳින්වේ.

‘බුද්ධ’ ශබ්දය පුල්ලිංග ශබ්දයක් වේ. එහෙයින් අකාරාන්ත පුල්ලිංග බුද්ධ ශබ්දයේ වර නැගීම පහත පරිදි වේ.

§14. විශේෂ කරුණු:

1. බුද්ධ ශබ්දය මෙන් වරනැගෙන අකාරාන්ත පුල්ලිංග ශබ්දවල පඨමා ඒකවචනය ‘ඔ’කාරාන්තව වරනැගෙන අතර පඨමා බහුවචනය ‘ආ’කාරාන්තව වරනැගේ. 

2. ආලපන බහුවචනය පඨමා බහුවචනයට සමාන වේ.

3. දුතියා ඒකවචනය ‘අං’ ශබ්දයෙන් කෙළවර වන අතර බහුවචනය ‘එ’කාරාන්තයෙනි.

4. සෑම ශබ්දයක ම තතියා විභක්තිය සර්වාකාරයෙන් ම කරණ විභක්තියට සමාන වේ. එහි ලා ඒකවචනය ‘එන’ ශබ්දයෙන් කෙළවර වන අතර බහුවචනය ‘එභි, එහි’ ශබ්දයන්ගෙනි. 

5. සෑම ශබ්දයක ම තතියා බහුවචනය පඤ්චමී බහුවචනයට සමාන වේ.

6. චතුත්‍ථි ඒකවචනය ‘ආය, ස්ස’ ශබ්දයන්ගෙන් කෙළවර වන අතර මෙම ‘ස්ස’ ශබ්දය සෑම ශබ්දයක ම ඡට්ඨි ඒකවචනය හා සමාන වේ.

7. සෑම ශබ්දයක ම චතුත්‍ථි බහුවචනය ඡට්ඨි බහුවචනය හා සමාන වේ.

8. පුල්ලිංග සෑම ශබ්දයක ම පඤ්චමී ඒකවචනයේ ‘ම්හා, ස්මා’ ශබ්දයන්ගෙන් කෙළවර වන රූප දක්නට ලැබේ. අකාරාන්ත පුල්ලිංග ශබ්දවල ‘ආ’කාරයෙන් කෙළවර වන ශබ්දයක් ද අතිරේකව ඇත.

9. පුල්ලිංග සෑම ශබ්දයක ම සත්තමී ඒකවචනයේ ‘ම්හි, ස්මිං’ ශබ්දයන්ගෙන් කෙළවර වන රූප දක්නට ලැබේ. 

10. සෑම ශබ්දයක ම සත්තමී බහුවචනයේ ‘සු’ යන්නෙන් කෙළවර වන ශබ්ද දක්නට ලැබේ.

සා මාගධී මූලභාසා