සම්බුද්ධ ශාසනයේ භික්ෂුණී ශාසනය ආරම්භ වූයේ උතුම් බිනර පසළොස්වක පොහෝ දිනක විශාලා මහනුවර කූටාගාර ශාලාවේ දී ය.
අප බුදුපියාණන් වහන්සේ කපිලවස්තුවේ නිග්රෝධාරාමයේ වැඩ වෙසෙන සමයෙක වරක් මහාප්රජාපතී ගෝතමිය බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ කාන්තාවන්ට පැවිද්ද අනුදනින ලෙස ඉල්ලා සිටියා ය. එහි දී එම ඉල්ලීම බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ප්රතික්ෂේප කරන ලදි.
නැවත බුදුරජාණන් වහන්සේ විශාලා මහනුවර කූටාගාර ශාලාවේ වැඩ වෙසෙන සමයේ මහාප්රජාපතී ගෝතමිය බොහෝ ශාක්ය කුල කුමරියන් පිරිසක් සමඟ කෙස් බා, කසාවත් හැඳ විශාලා මහනුවර වෙත පා ගමනින් පැමිණියාය. පැමිණ දුහුවිලි තැවරුණු පාවලින් යුතුව බැහැර දොර කොටුවේ සිටි අතර එය දුටු ආනන්ද මාහිමිපාණෝ කරුණු විමසා බුදුපියාණන් වහන්සේට සැල කළහ. මහාප්රජාපතී ගෝතමිය කාන්තාවන්ට පැවිද්ද ඉල්ලා සිටින බව බුදුපියාණන් වහන්සේට දැනුම් දුන් අතර බුදුපියාණන් වහන්සේ නැවත ද එය ප්රතික්ෂේප කළ සේක. තුන්වරක් ඉල්ලා ප්රතික්ෂේප කළ පසු අනඳ මාහිමියෝ වෙනත් ක්රමයකට එය මෙසේ ඇසූහ.
"ස්වාමීනි, කාන්තාව මේ ශාසනයේ පැවිදිව සෝතාපත්ති ඵලය, සකදාගාමී ඵලය, අනාගාමී ඵලය, අර්හත් ඵලය ලැබීමට භව්ය ද?"
"ආනන්ද, කාන්තාව මේ ශාසනයේ පැවිදිව සෝතාපත්ති ඵලය, සකදාගාමී ඵලය, අනාගාමී ඵලය, අර්හත් ඵලය ලැබීමට භව්යය"
"ස්වාමීනි, ඉදින් භව්ය නම්; මහාප්රජාපතී ගෝතමිය නුඹ වහන්සේ ඇති දැඩි කළා, පෝෂණය කළා, බොහෝ උපකාර කළා. මව් බිසෝ තුමිය කළුරිය කළ තැන් පටන් කිරි පොවා පෝෂණය කළා. ස්වාමීනි, කාන්තාව මේ ශාසනයේ පැවිද්ද ලබාවා"
මෙහි දී බුදුපියාණන් වහන්සේ භික්ෂුණීන් වහන්සේලා උදෙසා අෂ්ට ගරු ධර්ම පනවා වදාළ සේක. මහාප්රජාපතිය මෙම අෂ්ට ගරුධර්ම පිළිගන්නේ නම් එය ම ඇයට උපසම්පදාව වන බව වදාළ සේක.
1. උපසම්පදාවෙන් සියක් වස් ඇති භික්ෂුණියක් විසින් නමුදු එදවස උපසපන් භික්ෂුවට වුවද සකසා වැඳීම්, දැක හුනස්නෙන් නැගිටීම්, ඇඳිලි බැඳීම්, මඟ ඉඩ දීම් ආදි සාමීචිකර්ම කළ යුතු ය.
2. භික්ෂුණියක් විසින් භික්ෂුණී ආරාමයෙන් අඩයොදුනක් ඇතුළත අවවාද දෙන භික්ෂූන් රහිත ආවාසයෙහි වස් නොවිසිය යුතු ය.
3. භික්ෂුණියක් විසින් අඩමසක් පාසා භික්ෂු සංඝයා වෙතින් උපොසථය විමසීම සහ අවවාද ලබා ගැනීම කැමති විය යුතු ය.
4. වස් වැස නිම වූ භික්ෂුණිය විසින් උභය සඞ්ඝයා වෙත වස් පවාරණය කළ යුතු ය.
5. ගරු ධර්මයකට එනම් සඟවෙසෙස් ඇවැතකට පත් වූ භික්ෂුණිය විසින් භික්ෂු භික්ෂුණී උභය සඞ්ඝයා කෙරෙහි දින 15 ක් ගරු බුහුමන් පිණිස වන වත් පිළිවෙත් (මානත) පිරිය යුතු ය.
6. සික්ඛමානාවක් ලෙස වසර දෙකක් ශික්ෂාපද 6ක් අඛණ්ඩව රැක භික්ෂු භික්ෂුණී උභය සඞ්ඝයා කෙරෙහි උපසම්පදාව කැමති විය යුතු ය.
7. භික්ෂුණියක් විසින් කිසිදු කරුණෙකින් භික්ෂුවකට ආක්රෝශ නොකළ යුතු ය. පරිභව නොකළ යුතු ය.
8. භික්ෂුණීන් විසින් භික්ෂූන්ට අවවාද දීම නොකළ යුතු අතර භික්ෂූන් විසින් භික්ෂුණීන්ට අවවාද දිය යුතු ය.
මහාප්රජාපතී ගෝතමිය වෙත එළඹුණු අනද මාහිමිපාණෝ මෙම අෂ්ට ගරු ධර්ම පිළිගන්නේ නම් පැවිද්ද හා උපසම්පදාව ලැබෙන බව පැවසූහ.
එහි දී මහාප්රජාපතී ගෝතමිය 'ස්වාමීනි, අනඳ මාහිමිපාණන් වහන්ස, යම් කිසි තරුණ ස්ත්රියක් හෝ පුරුෂයෙක් හෝ හිස නා නිල් මහනෙල් මල් මාලයක්, දෑ සමන් මාලයක් ලැබ දෝතින් පිළිගෙන හිස මුදුනේ තබා ගන්නා සේ මම මේ අෂ්ට ගරුධර්මයන් දිවි ඇති තාක් නො ඉක්මවීම පිණිස පිළිගනිමි.' යැයි පවසා පිළිගත්තාය.
උතුම් බිනර පුන් පොහෝ දින මෙසේ මහාප්රජාපතිය බුදුපියාණන් වහන්සේ වෙතින් අෂ්ට ගරු ධර්ම පිළිගෙන පැවිදි උපසම්පදාව ලැබූ අතර එයින් භික්ෂුණී ශාසනය ආරම්භ විය.
ඡායාරූප: අන්තර්ජාලයෙනි. මුල් හිමිකරුවන් සතු ය.
සා මාගධී මූලභාසා
